Kolajen Nedir, Tipleri Nelerdir?

Kolajen Nedir?

Fonksiyonel bir bileşen olan kolajen hidrolizatı, kolajenin enzimatik hidrolize uğraması sonucunda oluşan çoğunlukla gıda ve takviye sektöründe kullanılan bir bileşendir.(1)

Balık Kolajeni Nedir?

Balık kolajeni yani diğer adıyla marine collagen, balık ve deniz ürünlerinden elde edilen bir kolajen çeşididir. "Marine collagen nedir?" sorusunun cevabını öğrenmek ve ürünlerimiz hakkında daha detaylı bilgi sahibi olmak için yazımızı okumaya devam edebilirsiniz.

Balığın kemikleri, derisi ya da pullarından hidrolize edilerek elde edilen balık kolajeni, molekül büyüklüğü küçük olan bir kolajen çeşididir. Hidrolizasyon sırasında büyük moleküllü bir bileşen olan kolajen, daha küçük molekül yapısına sahip peptidlere dönüşür. (2)(3)(4)(5)

Vital Proteins Marine Collagen Nasıl Kullanılır?

Marine kolajen, nötr bir tada sahiptir. 11 yaş ve üzerinde, günde 1 defa 2 ölçek (10 gram) kullanılması önerilir.

Balık kolajeni kullanımı ile ilgili diğer bilgiler ise şunlardır:

• Balık kaynaklı kolajen suda kolayca erir, sıcak ya da soğuktan etkilenmez. Dolayısıyla su, bitki çayı, süt, ayran gibi sıcak ya da soğuk içeceklerin içine eklenebilir.
• Balık kolajeni katı besinlerle de uyum sağlayabilir. Balık kolajenini yemeklerin içine ekleyerek tarifler hazırlayabilirsiniz.
• Balık kolajeni, aç ya da tok fark etmeksizin günün her saati alınabilir. Ancak balık ve kabuklu deniz ürünlerine alerjiniz varsa ya da vejetaryen ya da vegan diyet uyguluyorsanız, balık kolajeni kullanmanız önerilmez. Benzer şekilde, düzenli ilaç kullanıyorsanız ya da kronik bir hastalığınız varsa hiçbir takviyeyi doktorunuza danışmadan kullanmamalısınız. Ayrıca gebe ve emzirme dönemindeki kadınların da balık kolajeni kullanmadan önce mutlaka doktora danışması önerilir.
• Balık kolajeni süt içerebilir. Alerjik sorunları olan kişiler, bu duruma karşı dikkatli olmalıdır.
• Bir sağlık profesyoneline danışarak balık kolajeninin kullanım süresi hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz. (6)(7)(8)(9)(10)

Balık Kolajeninin İçeriğinde Neler Bulunur?

Balık, insan vücudunda en bol bulunan protein olan tip 1 kolajen bakımından zengin bir ürün olarak sürdürülebilir kolajen kaynağıdır. (11)

Balık Kolajeni Ne İşe Yarar?

Balık kolajeni, günlük kolajen ihtiyacının karşılanmasına destek olur.

Balık Kolajenin Diğer Kolajen Türlerinden Farkı Nedir?

Balık kolajenini diğer kolajen tiplerinden ayıran en önemli fark, molekül büyüklüğünün daha küçük olmasıdır. Diğer kolajen çeşitlerine oranla daha küçük molekül yapısına sahip olması, kullanımı kolaylaştırır. Özellikle tip 1 kolajen içeriği açısından zengindir. Bunlara ek olarak balık kolajeni üretimi için balığın deri, kemik, kıkırdak gibi atıl yani yenilmeyen kısımları kullanılır. Bu da çevresel sürdürülebilirlik açısından oldukça önemlidir. (11)(12)(13)

Balık Kolajeni Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Son yıllarda en çok tercih edilen kolajen çeşitlerinden biri olan marine collagen takviyeleri seçerken bazı faktörleri göz önünde bulundurmak önemlidir. Balık kolajeni satın alırken aşağıdaki noktalara dikkat etmelisiniz:

• Küçük moleküllü yapıya sahip hidrolize yani kolajen peptit formundaki ürünleri tercih etmelisiniz.
• Balık kolajeni, kokusuz ve tatsız olmalıdır. Kokusu ve tadı bulunan ürünlerden uzak durabilirsiniz.(13)(14)

Kolajen Bakımından Zengin Besinler Nelerdir?

Kolajen, vücut hücreleri tarafından doğal olarak sentezlenir. Ancak güneş ışığına maruz kalma ya da yaşlanma gibi faktörler, doğal kolajen sentezinde azalmaya neden olabilir.(15) Peki, kolajen hangi besinlerde var? Kolajen içeren gıdalar şunlardır:

Kemik Suyu

Kemikler en fazla kolajen içeren besinler arasındadır. Kemik ve bağ dokusunu suda yavaş yavaş pişirmek kemiklerdeki kolajenin jelatine parçalanmasını sağlar. (16)

Balık ve Kabuklu Deniz Ürünleri

Balık ve kabuklu deniz ürünlerinde yer alan kolajenin büyük bir çoğunluğu tip 1 kolajendir. (16)

Tavuk

Tavuk eti, özellikle derisiyle kıkırdakları kolajen açısından doğal bir kaynaktır. Tip 2 kolajen içeriği yüksektir. (16)

Kırmızı Et

Sığır eti, tip 1 ve tip 3 kolajen açısından zengin bir besindir. (16)

Kolajen Nasıl Kullanılır?

Kolajen takviyeler genellikle sığır, tavuk, balık ve deniz ürünlerinin kemik, kıkırdak ile bağ dokularından elde edilir. (17)(18)(19)(20) Aşağıdaki başlıkları inceleyerek toz ve sıvı kolajenin nasıl kullanılacağına dair bilgi alabilirsiniz.

Toz Kolajen Nasıl Kullanılır?

Toz kolajen, en yaygın kullanılan kolajen takviyesi formudur ve genellikle kolajen peptit olarak adlandırılır. Çoğu zaman renksiz, kokusuz ve kolay çözünebilen bir yapıya sahiptir. Peki, toz kolajen ne ile içilir? Toz kolajen, sıcak ve soğuk sıvılara karşı dayanıklı yapısıyla dikkat çeker. Bu özelliği sayesinde su, çay, kahve, bitki çayları, süt ve ayran gibi farklı içeceklerle kolayca karıştırılarak tüketilebilir. Günlük rutine pratik bir şekilde dahil edilebilmesi, toz kolajeni en tercih edilen takviye formlarından biri haline getirir. Ayrıca hamur işleri, yoğurt, çorba ve yemeklere toz kolajen ekleyerek tarifler hazırlayabilirsiniz.(21)(22)

Sıvı Kolajen Nasıl Kullanılır?

Sıvı kolajen, özellikle hap yutmakta zorlanan ya da pratik kullanım arayan kişiler için uygun bir takviye formudur. Peki, sıvı kolajen nasıl içilir? Genellikle içime hazır flakonlar şeklinde veya suyla karıştırılarak tüketilebilen konsantre sıvılar olarak sunulur. İçeriğinde vitaminler, mineraller, bitki veya meyve özleri,tatlandırıcılar ve koruyucular bulunabilir. Bu nedenle kullanmadan önce ürün etiketini dikkatle okumak ve alerjen içerikler açısından değerlendirmek önemlidir. Hem sıvı hem de toz kolajen takviyeleri, aç veya tokken kullanılabilir. (21)

Kolajen Ne Zaman İçilir?

Kolajen takviyelerinde düzenli kullanım ve doğru doz büyük önem taşır. Formu fark etmeksizin, takviyenin ne zaman alındığı da önemlidir. En iyi sonucu elde etmek için kullanım zamanı, hedeflerinize ve günlük yaşam düzeninize göre belirlenmelidir. (22)

Kullanım Amaçlarına Göre Kolajen Takviyesi Kullanımı

Takviye kullanımı söz konusu olduğunda dikkat edilmesi gereken temel unsur, kullanım amacıdır. Kolajenin hedefe yönelik doğru zamanlama ve kullanım şekli önemlidir. Kolajeni kullanım amacınızı ve kullanım miktarınızı net bir şekilde belirlemek için bir sağlık profesyoneline başvurabilirsiniz. (17)(22)

Kolajen Takviyeleri Hangi Formlarda Sunulur?

Günlük kolajen ihtiyacınızın bir kısmını kolajen içeren besinler ile karşılayabilirsiniz. Aynı zamanda hazırladığınız tariflere kolajen takviyeleri ekleyerek de günlük kolajen ihtiyacınızı destekleyebilirsiniz. Sıvı ya da toz formdaki kolajen çeşitlerini tercih edebilirsiniz.

Kolajen Hidrolizatı (Hidrolize Kollajen)

Kolajen peptit formundaki hidrolize kolajen; deniz ürünleri ile kümes hayvanları veya diğer hayvansal kaynaklardan elde edilir. Kolajen peptit, büyük moleküllü bir bileşik olan kolajenin parçalanmasıyla oluşur. Suyla parçalanarak peptit haline gelen hidrolize kolajen, en yaygın kolajen takviyesi formudur. Soğuk ya da sıcak gıdalar, kolajen yapısında herhangi bir değişikliğe neden olmadığı için çorbalar, çaylar ya da meyve sularıyla birlikte rahatlıkla tüketilebilir.(7)

Kolajen Peptit Nasıl Kullanılır?

Form fark etmeksizin kullanılan takviye edici gıdalarda önerilen dozu aşmamak önemlidir. Kolajen peptit kullanımı için aşağıdaki önerileri dikkate alabilirsiniz:

• Kolajen peptit sıcak ya da soğuktan etkilenmez. Sıcak ya da soğuk içeceklerin içine eklenebilir. Kolajen peptit takviyenizi çay, kahve, çorba, meyve suyu, süt ya da ayrana ekleyebilir; yoğurt, yemek ve hamur işlerine katarak tarifler hazırlayabilirsiniz.
• Nötr bir tada sahip olan kolajen peptit, aç ya da tok karnına alınabilir. Genellikle önerilen günlük kullanımı miktarı 10 gramdır. Ne kadar süre kullanılacağı ise doktor önerisiyle belirlenmelidir.
• Peptit kolajen, 11 yaş üzeri herkes tarafından kullanılabilir. Et ve et ürünlerine alerjisi olanlar, hamile ve emziren kadınlar, kronik hastalıklara sahip kişilerin peptit kolajen tüketimi sakıncalı olabilir. (23)(24)(25)(26)

Kolajen Peptit ile Kolajen Arasındaki Fark Nedir?

Kolajen peptit ile kolajen arasındaki en önemli fark, molekül yapılarıdır. Kolajen, yüksek molekül ağırlığına sahip tam bir proteindir. Kolajen peptit ise bu proteinin hidroliz işlemiyle daha küçük parçalara ayrılmış formudur. Kolajen ve peptit kolajen takviyelerde en yaygın kullanılan kolajen ürünleridir. (27)

Kolajen Peptit Hangi Gıdalarda Bulunur?

Bazı gıdalar yapısı gereği kolajen peptit içerebilir. Kolajen peptit içeren gıdalar arasında aşağıdakiler ilk sıralarda yer alır:

İlikli Kemik Suyu

Kemik suyu yapmak için ilikli hayvan kemikleri ve kıkırdakları uzun süre, düşük ateşte pişirilir. Bu işlem sırasında kemiğin içerdiği kolajen, hidrolize uğrayarak peptite dönüşebilir. (28)(29)(30)

Jelatin

Jelatin, kolajenin su ile hidrolize edilmesi sonucu oluşur. Hidrolizasyon sırasında kolajen zincirleri açılır ve daha küçük parçalara ayrılabilir. Jelatin genellikle gıda endüstrisinde kullanılır. (28)(29)(30)

Deri, Kıkırdak, Tendon İçeren Et ürünleri

Sığır derisi ve kaburga gibi bağ doku içeriği yüksek, yağlı etler de uzun süre pişirildiğinde içerdikleri kolajen parçalanarak kolajen peptitlerine dönüşebilir. (28)(29)(30)

Balık

Somon ve sardalya gibi yağlı balıkların deri ve pulları, kolajen açısından zengindir. Bu balıklar deri ve pullarıyla birlikte pişirildiğinde, yapılarındaki kolajen ısı etkisiyle hidrolize olur ve daha küçük peptitlere ayrışabilir. ((28)(29)(30)

Sakatatlar

Beyin, karaciğer ve böbrek gibi sakatatlar, kolajen bakımından zengin hayvansal gıdalar arasında yer alır. Ancak bu besinlerin doymuş yağ içerikleri yüksek olduğu için porsiyon kontrolüyle tüketilmesi önemlidir. Sakatatlar haşlama yöntemiyle pişirildiğinde içerdikleri kolajen ısıyla parçalanarak peptit formuna dönüşebilir ve böylece kolajen peptit açısından değerli bir besin haline gelebilir. (28)(29)(30)

Kolajen Peptit Ne Zaman Kullanılır?

Kolajen peptit günün her saati kullanılabilir.

Kullanılan Kaynaklar:

1. S. Ersus Bilek, S. Kaya Bayram Akademik Gıda 13(4) (2015) 327-334
2. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/22808000231211423_ Son Erişim Tarihi:28.11.2025
3. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8470260/ Son Erişim Tarihi:28.11.2025
4. https://www.webmd.com/beauty/marine-collagen Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
5. https://www.everydayhealth.com/diet-nutrition/what-is-marine-collagen-and-should-you-try-it/ Son Erişim Tarihi:28.11.2025
6. https://www.reddit.com/r/ScientificNutrition/comments/1e7okhj/the_collagen_synthesis_response_to_an_acute_bout Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
7. https://www.healthline.com/nutrition/how-much-collagen-per-day Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
8. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1323893016300491 Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
9. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9920587/ Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
10. https://www.verywellhealth.com/collagen-supplements-for-skin-89940 Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
11. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7230273/ Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
12. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8780088/ Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
13. https://www.health.com/nutrition/best-collagen-supplements Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
14. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12032979/ Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
15. https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/collagen/ Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
16. https://www.health.com/foods-high-in-collagen-7972020 Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
17. https://www.health.harvard.edu/blog/considering-collagen-drinks-and-supplements-202304122911 Son Erişim Tarihi:28.11.2025
18. https://www.amjmed.com/article/S0002-9343%2825%2900283-9/abstract?Son Erişim Tarihi28.11.2025
19. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8620403 Son Erişim Tarihi:28.11.2025
20. https://www.webmd.com/diet/collagen-health-benefits Son Erişim Tarihi:28.11.2025
21. https://www.eatingwell.com/article/8067695/best-ways-to-take-collagen/ Son Erişim Tarihi:28.11.2025
22. https://www.eatingwell.com/best-time-to-take-collagen-11697802 Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
23. https://www.everydayhealth.com/supplements/bovine-collagen/guide Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
24. https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-155/bovine-cartilage Son Erişim Tarihi:28.11.2025
25. https://www.verywellhealth.com/collagen-supplements-for-skin-89940 Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
26. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6566836 Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
27. https://www.verywellhealth.com/collagen-vs-collagen-peptides-11714467 Son Erişim Tarihi: 20.06.2025
28. https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/collagen Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
29. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC656683 Son Erişim Tarihi: 28.11.2025
30. https://www.everydayhealth.com/diet-nutrition/foods-high-in-collagen/ Son Erişim Tarihi: 28.11.2025

Kolajen nedir ve tipleri nelerdir? Kolajenle ilgili merak ettiklerinizi ve günlük rutininize nasıl ekleyeceğinizi keşfedin.